Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ Η ΓΕΝΕΣΗ: ΤΙ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ; (Α΄)

Εδώ και έναν αιώνα ο Κάρολος Δαρβίνος ανέπτυξε μία εναλλακτική θεωρία για τη βιβλική περιγραφή της δημιουργίας. Την ίδια περίπου εποχή, ο Κάρλ Μαρξ χρησιμοποίησε τη θεωρία του υλισμού, η οποία δίδασκε ότι η ύλη πάντοτε υπήρχε και δεν χρειάζεται Δημιουργό. Αυτή η θεωρία εφοδίασε τους οπαδούς του με μία εναλλακτική πίστη αντί της πίστης στον Θεό. Έπειτα, η φιλολογική κριτική εστίασε το βλέμμα της πάνω στη Βίβλο και σιγά-σιγά άρχισε την προσπάθεια της διάσπασής της. Οι κριτικοί των Γραφών ισχυρίζονταν ότι η Βίβλος είναι γεμάτη με μύθους και είναι πολύ νεότερης προέλευσης απότι η ίδια ισχυρίζεται.

                Όπως ένας λόγιος εξηγεί, ο άνθρωπος άρχισε να θεωρεί τον εαυτό του, και όχι τον Θεό, κέντρο του σύμπαντος. "Η θεωρία της εξέλιξης είχε σαγηνεύσει τη διανόηση της εποχής εκείνης, και θεωρούνταν ότι προμήθευε το καλύτερο κλειδί για την κατανόηση της ιστορίας καθώς και της φύσης. Η θρησκεία συζητιόταν μόνο από την άποψη των υποκειμενικών της ωφελειών προς τον άνθρωπο. Κάθε πιθανότητα ειδικής αποκάλυψης από έναν προσωπικό Θεό απορριπτόταν, και η θρησκευτική πλευρά του ανθρώπου ερμηνευόταν ως μία φυσική διαδικασία ... Κατέληξαν πως η θρησκεία του Ισραήλ πρέπει να είχε αναπτυχθεί με παρόμοιο τρόπο" (A. Noordtzy, Bibliotheca Sacra, Vol. 98-99, σσ. 388-390, 1940-41).

Όταν πρόβαλε ο 20ός αιώνας, η παλίρροια της κριτικής διέβρωσε την πίστη στην κυριολεκτική αλήθεια των βιβλικών περιγραφών. Μετά ήρθε μία σειρά αξιοσημείωτων αρχαιολογικών ανακαλύψεων. Η αρχαιολογία ξεκίνησε τον 19ο αιώνα αλλά έφτασε σε πλήρη ισχύ στον 20ό αιώνα. Οι κριτικοί της ιστορικής ακρίβειας της Βίβλου ήρθαν αντιμέτωποι με φυσικές αποδείξεις που μαρτυρούσαν την αλήθεια ορισμένων βιβλικών περιγραφών.

Όπως σχολιάζει ο συγγραφέας John Elder, η μελέτη της αρχαιολογίας είχε μεγάλη σχέση με το ότι "έγειρε η ζυγαριά", στο νου πολλών ανθρώπων, υπέρ της βιβλικής αξιοπιστίας. "Λίγο-λίγο, η μία πόλη μετά την άλλη, ο ένας πολιτισμός μετά τον άλλο, η μία κουλτούρα μετά την άλλη, οι μνήμες των οποίων είχαν καταγραφεί μόνο στη Βίβλο, αποκαταστάθηκαν στις κατάλληλες θέσεις τους μέσα στην αρχαία ιστορία, μέσω των μελετών των αρχαιολόγων ... Πουθενά η αρχαιολογία δεν έχει αρνηθεί τη Βίβλο ως ιστορία" (Prophets, Idols and Diggers, 1960, σ. 16).

Σ' αυτό το άρθρο θα δούμε μερικές από τις πιο εκπληκτικές ανακαλύψεις των τελευταίων δύο αιώνων και θα δείξουμε πως οι φυσικές μαρτυρίες επιβεβαιώνουν πλευρές της βιβλικής καταγραφής.

Όταν ο Λουκάς έγραψε το Ευαγγέλιο που φέρνει το όνομά του, προσεκτικά παρέθεσε τις μαρτυρίες χάριν της ιστορικότητας του Ιησού Χριστού και των θαυμάτων του, περιλαμβανόμενης της ανάστασής του. Ήθελε η περιγραφή του να ικανοποιεί την εξονυχιστική έρευνα εκείνων που αμφέβαλλαν. Ο Λουκάς είπε ότι ήθελε να γράψει μία ακριβή περιγραφή (Λουκας 1:1-4) έτσι ώστε οι αναγνώστες του να μπορούσαν "να γνωρίζουν την βεβαιότητα των όσων είχαν διδαχτεί". Μετά, ο Λουκάς προχωράει στην περιγραφή του προσθέτοντας ιστορικές αναφορές, αναφέροντας για παράδειγμα, τους σύγχρονους κυβερνήτες της Ιουδαίας και τον Ρωμαίο αυτοκράτορα (1:5, 2:1).

Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των αρχαιολογικών ανακαλύψεων, δεν μπορούμε να εξετάσουμε εδώ όλα τα ευρήματα. Θα συζητήσουμε, ωστόσο, μερικά από τα κυριότερα ευρήματα τα οποία επιβεβαιώνουν τμήματα του βιβλικού αρχείου της Γένεσης.

 
Η Σφραγίδα του Πειρασμού

Οι σφραγίδες χρησιμοποιούσαν μερικές από τις αρχαιότερες μορφές γραφής. Χρησίμευαν για να πιστοποιούν έγγραφα, να δείχνουν εξουσία και, περιστασιακά, ως φυλαχτά. Οι αρχαιότερες σφραγίδες φτιάχνονταν από πηλό πάνω στον οποίο χαράζονταν σχήματα ή γράμματα, και με τον καιρό σκλήραιναν ή ψήνονταν στη φωτιά όταν καιγόταν μία πόλη. Εφόσον είναι φτιαγμένες από πηλό, μπόρεσαν να επιβιώσουν πολύ περισσότερο από τα αρχεία που είχαν γραφεί πάνω σε πάπυρους ή υφάσματα.

Η χρονολόγηση που έκαναν οι αρχαιολόγοι για μερικές σφραγίδες έχει βρει πως είναι ηλικίας μεγαλύτερης των 5.000 χρόνων. Είναι ανάμεσα στα λίγα υλικά που επέζησαν και τα οποία μας δίνουν μία στερεή εικόνα των πεποιθήσεων των ανθρώπων στην αυγή του πολιτισμού. Έχουν αποκρυπτογραφηθεί σφραγίδες που πιστοποιούν ορισμένες βιβλικές περιγραφές, περιλαμβανόμενων και εκείνων της Γένεσης.

Τα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου της Γένεσης καλύπτουν την ιστορία της δημιουργίας των ανθρώπων και του πειρασμού που παρακίνησε τον Αδάμ να αμαρτήσει. Ο Θεός είχε δώσει στον Αδάμ ορισμένους νόμους να τηρεί και εξήγησε τις συνέπειες της ανυπακοής. "Και ο ΚΥΡΙΟΣ ο Θεός διέταξε τον άνθρωπο, λέγοντας, 'από κάθε δέντρο του κήπου μπορείς να τρως, αλλά από το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού δεν θα φας, γιατί την ημέρα που θα φας από αυτό θα πεθάνεις σίγουρα" (Γένεση 2:16-17).

Η Γένεση περιγράφει τον πειραστή, τον Σατανά, να επηρεάζει την Εύα και εκείνη με τη σειρά της τον σύζυγό της, τον Αδάμ, στο να παρακούσουν τον Δημιουργό τους. Ο Θεός τους είχε πει ότι αν έτρωγαν από το δέντρο θα πέθαιναν, αλλά το φίδι είπε στην Εύα. "Σίγουρα δεν θα πεθάνετε". Έτσι η Εύα πήρε από τον καρπό, τον οποίο βρήκε ευχάριστο, και μετά τον πρόσφερε στον συζυγό της, "και αυτός έφαγε" (Γένεση 3:1-6).

Είναι αυτή η περιγραφή ένας μύθος; Πολλοί κριτικοί πιστεύουν αυτό. Ωστόσο η αρχαιολογία έχει ανασκάψει, όχι στη γη του βιβλικού Ισραήλ, αλλά στην τοποθεσία του αρχαιότερου γνωστού πολιτισμού, στη Σουμερία, μία σφραγίδα που περιγράφει αυτήν την ίδια ακολουθία γεγονότων που περιγράφονται στο βιβλίο της Γένεσης. Αυτό το εύρημα, γνωστό ως "Σφραγίδα του Πειρασμού", βρίσκεται στο Βρεττανικό Μουσείο. Χρονολογείται από την Τρίτη χιλιετία π.Χ., περίπου 5.000 χρόνια πριν από την εποχή μας. Αυτό το χειροτέχνημα δείχνει έναν άνδρα και μία γυναίκα να κυττάζουν ένα δέντρο, και πίσω από τη γυναίκα βρίσκεται ένα φίδι. Και ο άνδρας και η γυναίκα απλώνουν τα χέρια τους προς το δέντρο.

Η περιγραφή του πειρασμού στη Γένεση θεωρούνταν από τους κριτικούς ότι ήταν μία επινόηση των Ιουδαίων συγγραφέων, ωστόσο αυτή η γλαφυρή περιγραφή των γεγονότων που δίνεται στη Γένεση υπήρχε χιλιάδες χρόνια πριν από την εποχή που οι κριτικοί θεωρούν ότι γράφτηκε η Γένεση. Η Σφραγίδα του Πειρασμού, ένα από τα αρχαιότερα αρχεία του ανθρώπινου πολιτισμού που επέζησαν, δείχνει ότι οι αρχαιότεροι άνθρωποι ήξραν τις βασικές λεπτομέρειες της ιστορίας της πτώσης των πρωτόπλαστων, και βέβαια όχι από το γραπτό αρχείο του βιβλίου της Γένεσης.

 

Η Σφραγίδα του Αδάμ και της Εύας       

Μία άλλη Σουμεριανή σφραγίδα, που χρονολογείται γύρω στο 3500 π.Χ., και βρίσκται τώρα στο μουσείο του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας (ΗΠΑ), δείχνει γεγονότα που έλαβαν χώρα αφότου ο άνδρας και η γυναίκα έφαγαν τον απαγορευμένο καρπό. Αυτή η σφραγίδα παριστάνει τις γυμνές μορφές ενός άνδρα και μίας γυναίκας, οι οποίοι, σκυμένοι ταπεινά, οδηγούνται έξω, ακολουθούμενοι από ένα φίδι. Κι αυτή η σφραγίδα λοιπόν παριστάνει την ιστορία της εκδίωξης από τον Κήπο της Εδέμ: "Γι' αυτό ο ΚΥΡΙΟΣ ο Θεός τον [Αδάμ] έβγαλε από τον κήπο της Εδέμ στη γη από την οποία είχε παρθεί" (Γένεση 3:23).

Είναι δύσκολο να εξηγήσουμε τι κάνουν οι τρεις μορφές, που είναι χαραγμένες πάνω σε μία σφραγίδα η οποία χρονολογείται από τις αρχές της ανθρώπινης ιστορίας, αν το χειροτέχνημα αυτό δεν είναι μία άλλη μορφή της διήγησης της Γένεσης.

 
Τα Έπη του Κατακλυσμού

                "Και τα ύδατα υπερίσχυαν υπερβολικά πάνω στη γη, και σκεπάστηκαν όλα τα όρη τα ψηλά ... και πέθανε κάθε σάρκα που κινούνταν πάνω στη γη" (Γένεση 7:19,21).

                Μία από τις πιο αμφισβητούμενες περιγραφές της Βίβλου είναι ο κατακλυσμός της εποχής του Νώε. Εδώ κι έναν αιώνα οι κριτικοί θεωρούσαν τον κατακλυσμό έναν από τους πιο φανταστικούς βιβλικούς μύθους. Ωστόσο, στον αιώνα που ακολούθησε η αρχαιολογική σκαπάνη έχει αποκαλύψει περιγραφές του κατακλυσμού από τους αρχαιότερους πολιτισμούς.

Ένα από τα πιο εκπληκτικά ευρήματα είναι το "Έπος του Γκιλγκαμές", που βρέθηκε χαραγμένο πάνω σε πήλινες πλάκες από τον Τζωρτζ Σμιθ και μεταφέρθηκε το 1872 στο Βρεττανικό Μουσείο. Οι πλάκες διηγούνται τον Κατακλυσμό από την άποψη των αρχαίων Βαβυλώνιων. Μία παρόμοια περιγραφή βρέθηκε πάνω σε Σουμεριακές πλάκες, οι οποίες είναι τα αρχαιότερα γραπτά κείμενα που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα.

Ποια είναι η πιο αυθεντική περιγραφή του Κατακλυσμού; Αυτό απαντιέται εύκολα. Ο Καθηγητής GleasonArchr παρατηρεί πως οι διαφορές μεταξύ των διηγήσεων του Γκιλγκαμές και της Γένεσης είναι πολύ μεγάλες για να επιτρέψουν στη μία να έχει δανειστεί από την άλλη. "Η καθαρή αντιπαραβολή μεταξύ των καυγατζήδων, άπληστων θεών του Βαβυλωνιακού πάνθεου που οδηγούνται από τα πάθη τους και της μεγαλειώδους αγιότητας του Ιεχωβά είναι πολύ έντονη και σημαντική", γράφει. "Παρόμοια η πλήρης απιθανότητα μίας κιβωτού μορφής κύβου και ο κατακλυσμός ολόκληρου του κόσμου απλώς από μία βροχή δεκατεσσάρων ημερών [σύμφωνα με το Έπος του Γκιλγκαμές] στέκονται σε αντίθεση με τις διαστάσεις της κιβωτού που είναι σύμφωνες με τους κανόνες ναυπηγικής και με τη βαθμιαία υποχώρηση των υδάτων όπως περιγράφεται στο Βιβλικό αρχείο" (A Survey of Old Testament Introduction, 1974, σ. 211).

Είναι ξεκάθαρο ότι το Έπος του Γκιλγκαμές περιγράφει τα αρχικά γεγονότα του Κατακλυσμού με πολλές όμως αλλοιώσεις.

Αυτές οι αρχαίες πλάκες δεν είναι καθόλου η μόνη εξωβιβλική αναφορά που υπάρχει σχετικά με τον Κατακλυσμό. Ένας τολμηρός ιστορικός, ο Aaron Smith, λέγεται ότι υπομονετικά καταμέτρησε όλες τις αφηγήσεις τις σχετικές με τον Κατακλυσμό: συνάντησε περίπου 80.000 έργα σε 72 γλώσσες (Werner Keller, The Bible as History, 1980, σ. 38).

Σίγουρα αν ο Κατακλυσμός του Νώε ήταν ένα απλό τοπικό γεγονός που επηρέασε τους ανθρώπους μίας περιορισμένης γεωγραφικής περιοχής, η επίδρασή του δεν θα είχε χαραχτεί ανεξίτηλα στη μνήμη τόσο πολλών απομακρυσμένων λαών.

Ένας ιστορικός παρατηρεί: "Οι Σουμέριοι, οι Βαβυλώνιοι και οι Ασσύριοι της Μεσοποταμίας θα ήταν αναμενόμενο να έχουν μία παρόμοια παράδοση με εκείνη των Εβραίων, αφού ζούσαν τόσο κοντά στην υποτιθέμενη θέση του προκατακλυσμιαίου πολιτισμού ... Αλλά τι μπορούμε να πούμε για το θρύλο του Μανού που διατηρήθηκε στους Ινδουιστές ... ή για τον Φα-χε στους Κινέζους ... ή για τον Νου-ου στους κατοίκους της Χαβάης, ή για τον Τέζπι στους Ινδιάνους του Μεξικού; ... Όλοι αυτοί συμφωνούν πως όλο το ανθρώπινο γένος καταστράφηκε από μία μεγάλη πλημμύρα (που παρουσιάζεται συνήθως ως παγκόσμια) και η οποία ήταν αποτέλεσμα της θεϊκής δυσαρέσκειας απέναντι στην ανθρώπινη αμαρτία, και πως μόνο ένας άνθρωπος με την οικογένειά του ή πολλοί λίγοι φίλοι επέζησαν της καταστροφής χρησιμοποιώντας ένα καράβι ή μία σχεδία ή ένα μεγάλο κανό, κάποιου είδους πλεούμενο" (Archer, σ. 209).

 
Ο Πύργος της Βαβέλ

"Και είπε ο ένας προς τον άλλο, 'Ελάτε ας κάνουμε πλίνθους, και ας τις ψήσουμε σε φωτιά' και χρησίμευσε σ' αυτούς η μεν πλίνθος αντί πέτρας, η δε άσφαλτος αντί πηλού. Και είπαν, 'Ελάτε, ας οικοδομήσουμε στους εαυτούς μας πόλη και πύργο, του οποίου η κορυφή να φτάνει μέχρι τον ουρανό ...' " (Γένεση 11:3-4).

Πολλοί από μας έχουν ακούσει για τον Πύργο της Βαβέλ, αλλά λίγοι γνωρίζουν σχετικά με τις δυνατές μαρτυρίες που υπάρχουν πίσω από τη διήγηση της Βίβλου.

Εκσκαφές στο Ιράκ στην αρχή αυτού του αιώνα αποκάλυψαν πως υπήρχε κάποτε στη Βαβυλώνα ένας τεράστιος πύργος. Ο WernerKeller γράφει: "Το 1899 η Γερμανική Ανατολική Εταιρεία έστειλε μία μεγάλη αποστολή υπό την καθοδήγηση του Αρχιτέκτονα Καθηγητή Robert Koldewey, να εξετάσει τον διάσημο ερειπωμένο γήλοφο Μπαμπίλ στον Ευφράτη. Οι εκσκαφές, όπως αποδείχτηκε, πήραν περισσότερο χρόνο από οπουδήποτε αλλού. Σε δεκαοχτώ χρόνια η πιο διάσημη μητρόπολη του αρχαίου κόσμου, η βασιλική έδρα του Ναβουχοδονόσορ, ήρθε στο φως, και ταυτόχρονα, ένα από τα Επτά Θαύματα του Κόσμου, οι 'Κρεμαστοί Κήποι' ... και ο 'Ε-τεμέν-αν-κι', ο διάσημος Πύργος της Βαβέλ ...

"Η τεχνική διάστρωσης πλίνθων που περιγράφεται στη Βίβλο ότι χρησιμοποιήθηκε για το χτίσιμο του Πύργου της Βαβέλ ανταποκρίνεται πλήρως στα ευρήματα των αρχαιολόγων. Όπως επιβεβαίωσαν οι έρευνες, στην πραγματικότητα για την κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν μόνο ασφαλτωμένοι πλίνθοι, ιδιαίτερα για τα θεμέλια. Αυτό ήταν εντελώς απαραίτητο για την ασφάλεια του οικοδομήματος σύμφωνα με τους κανόνες δόμησης ... Τα θεμέλια και η λιθοδομή γίνονταν στεγανά, και ανθεκτικά στην υγρασία με άσφαλτο ... Επτά επίπεδα, 'επτά τετράγωνα', υψώνονταν το ένα πάνω απ' το άλλο. Μία μικρή πλάκα που ανήκε σε έναν αρχιτέκτονα βρέθηκε στο ναό και αναφέρει ρητά ότι το μήκος, το πλάτος και το ύψος ήταν ίσα ... Το μήκος των πλευρών στη βάση είναι μάλλον μεγαλύτερο από 290 πόδια (88,5 μέτρα). Οι αρχαιολόγοι το μέτρησαν 295 πόδια (90 μέτρα). Σύμφωνα μ' αυτό ο πύργος πρέπει να είχε ύψος 300 πόδια (91,5 μέτρα)" (The Bible as History, 1980, σσ. 302, 317-8).

Αυτό σημαίνει ότι ο πύργος υψωνόταν σε ύψος όσο ένα κτίριο 30 ορόφων.

Παραπέρα έρευνα έχει αποκαλύψει ότι ο αρχικός πύργος καταστράφηκε, και ότι στην ίδια τοποθεσία αναγέρθηκε ένας παρόμοιος πύργος την εποχή του Ναβουχοδονόσορ.

Ο D.J.Wiseman, καθηγητής της Ασσυριολογίας, εξηγεί: "Ο πύργος καταστράφηκε σοβαρά στον πόλεμο του 652-648 π.Χ. αλλά αποκαταστάθηκε πάλι από τον Ναβουχοδονόσορ τον Β΄ (605-562 π.Χ.). Ήταν αυτό το κτίριο, μέρος του οποίου ανακαλύφθηκε από τον Koldewey το 1899, το οποίο περιγράφτηκε από τον Ηρόδοτο στη διάρκεια της επίσκεψής του περί το 460 π.Χ. ... Το επίπεδο της βάσης [του μεταγενέστερου πύργου] είχε διαστάσεις 90x90 μέτρα και ύψος 33 μέτρα ... Το ζιγκουράτ [ιερός πύργος] στη Βαβυλώνα κατεδαφίστηκε από τον Ξέρξη το 472 π.Χ., και αν και ο Αλέξανδρος καθάρισε τα μπάζα πριν από την αποκατάστασή που προγραμμάτιζε, αυτή ματαιώθηκε με το θάνατό του. Στη συνέχεια, οι πλίνθοι αφαιρέθηκαν από τους ντόπιους, και σήμερα η τοποθεσία του Ετεμενάνκι είναι ένας λάκκος τόσου βάθους όσου ύψους είχε η αρχική κατασκευή" (New Bible Dictionary, 1982, σ. 111).

Οι ιεροί πύργοι ήταν συνηθισμένοι στη Μεσοποταμία. Μέχρι τώρα, έχουν βρεθεί τα ερείπια 35 τέτοιων κατασκευών. Ο πρώτος που βρέθηκε ήταν εκείνος στη Βαβέλ.

Και υπάρχουν και πολλά άλλα συναρπαστικά αρχαιολογικά ευρήματα τα οποία έχουν βοηθήσει στο να επιβεβαιώσουν και να ρίξουν φως στο βιβλίο της Γένεσης.  

 

Από αυτή τη σύντομη επισκόπηση, μπορούμε να δούμε το φως που έχει ρίξει η αρχαιολογία πάνω σε ερωτήματα σχετικά με την ακρίβεια των διηγήσεων της Βίβλου. Αν και αυτοί που αμφιβάλουν, πάντοτε θα βρίσκουν αφορμές για να αμφισβητούν την αλήθεια του Λόγου του Θεού, τώρα πλέον όλο και λιγότεροι αμφιβάλουν για τις ιστορικές δηλώσεις της Αγίας Γραφής.

 
Μario Seiglie               
 

(The Good News - Σεπτ/Οκτ 1996)